Aby poprawnie dobrać agregat do silnika, musisz znać:
- moc znamionową i rozruchową silnika,
- sposób rozruchu (bezpośredni, gwiazda–trójkąt, softstart, falownik),
- charakter obciążenia (lekki/ciężki),
- liczbę faz (1F vs 3F),
- współczynnik mocy (cos φ).
Błąd w doborze kończy się: przeciążeniem agregatu, spadkiem napięcia, wyłączaniem zabezpieczeń albo uszkodzeniem urządzeń.
Dlaczego dobór agregatu do silnika jest trudny?
Silnik elektryczny pobiera przy rozruchu 2–8 razy więcej prądu niż podczas pracy.
To kluczowa różnica między silnikiem a np. grzejnikiem czy czajnikiem.
Przykład:
Silnik 3 kW (400 V, 3F):
- moc pracy ≈ 3 kW
- prąd rozruchowy może odpowiadać mocy chwilowej 18–24 kW
Dlatego agregat 5 kW NIE WYSTARCZY, nawet jeśli silnik „ma tylko 3 kW”.
Krok po kroku – jak dobrać agregat do silnika
Krok 1 – ustal moc znamionową silnika
Odczytaj z tabliczki znamionowej:
- kW
- napięcie (230 V lub 400 V)
- cos φ
- typ pracy (S1, S3 itd.)
Krok 2 – sprawdź sposób rozruchu
| Typ rozruchu | Współczynnik rozruchu | Wpływ na agregat |
|---|---|---|
| Bezpośredni (DOL) | 6–8× | Wymaga bardzo mocnego agregatu |
| Gwiazda–trójkąt | 3–4× | Mniejszy agregat wystarczy |
| Softstart | 2–3× | Znacznie ułatwia dobór |
| Falownik (VFD) | 1,5–2× | Najlepsza opcja pod agregat |
Krok 3 – policz minimalną moc agregatu
Wzór praktyczny:
Moc agregatu (kVA) ≈ Moc silnika (kW) × współczynnik rozruchu × 1,2 (zapas)
Przykłady:
- Silnik 3 kW, rozruch bezpośredni:
3 × 7 × 1,2 ≈ 25 kVA agregat - Silnik 3 kW z softstartem:
3 × 2,5 × 1,2 ≈ 9 kVA agregat - Silnik 3 kW z falownikiem:
3 × 1,8 × 1,2 ≈ 6,5 kVA agregat
Wniosek: softstart lub falownik często pozwala kupić 2–3 razy mniejszy agregat.
1-fazowy czy 3-fazowy agregat?
| Typ silnika | Co wybrać? | Dlaczego? |
|---|---|---|
| 230 V jednofazowy | Agregat 1F | Proste i tanie rozwiązanie |
| 400 V trójfazowy | Agregat 3F | Konieczny dla większości maszyn |
| 400 V + falownik | Często wystarczy 1F | Falownik robi z 230 V → 400 V |
| Silniki mieszane | Agregat 3F | Najbezpieczniejsze rozwiązanie |
Tabela: Dobór agregatu do typu silnika (praktyczne zestawienie)
| Rodzaj silnika / urządzenia | Typ napięcia | Moc typowa | Sposób rozruchu | Minimalny agregat | Uwagi praktyczne |
|---|---|---|---|---|---|
| Pompa głębinowa | 400 V | 1,5–5,5 kW | Bezpośredni | 12–30 kVA | Bardzo wysoki prąd rozruchu |
| Pompa hydroforowa | 230 V | 0,75–2,2 kW | Bezpośredni | 5–8 kVA | Warto rozważyć softstart |
| Sprężarka tłokowa | 230 V / 400 V | 2,2–7,5 kW | Bezpośredni | 8–25 kVA | Częste rozruchy = większy zapas |
| Betoniarka | 230 V | 1,1–2,2 kW | Bezpośredni | 4–6 kVA | Inwerter wystarczy |
| Piła stołowa | 230 V | 1,5–3 kW | Bezpośredni | 6–10 kVA | Stabilne napięcie kluczowe |
| Wciągarka budowlana | 400 V | 3–7,5 kW | Gwiazda–trójkąt | 10–25 kVA | Mniej problematyczna niż pompa |
| Wentylator przemysłowy | 400 V | 1,5–7,5 kW | Bezpośredni | 8–25 kVA | Długotrwała praca ciągła |
| Taśmociąg | 400 V | 2,2–11 kW | Falownik | 6–20 kVA | Bardzo „agregato-friendly” |
| Maszyna CNC | 400 V | 5–15 kW | Falownik | 12–35 kVA | Wymaga stabilnego napięcia |
| Dźwig / żuraw | 400 V | 7,5–30 kW | Softstart | 20–80 kVA | Krytyczne obciążenie |
| Agregat chłodniczy | 230/400 V | 2–10 kW | Bezpośredni | 8–30 kVA | Długi czas pracy |
Najczęstsze błędy przy doborze agregatu
- Patrzenie tylko na moc silnika, a nie na rozruch
Skutkuje wyłączaniem agregatu. - Za mały agregat 1-fazowy do maszyn 400 V
Nie zadziała bez falownika. - Brak zapasu mocy 20–30%
Agregat przegrzewa się przy długiej pracy. - Tani agregat bez AVR do elektroniki
Może uszkodzić sterowniki, falowniki i automatykę.
Kiedy warto kupić falownik zamiast większego agregatu?
Opłaca się, gdy:
- masz silnik 400 V,
- agregat musiałby być bardzo duży (np. 20–30 kVA),
- silnik pracuje często.
Falownik potrafi zmniejszyć wymagania agregatu nawet 3×.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1) Czy agregat inwerterowy nadaje się do silników?
Tak – ale raczej do mniejszych mocy (do ok. 3–4 kW jednofazowo).
2) Czy agregat 7 kW uciągnie silnik 3 kW?
Zwykle NIE – chyba że masz softstart lub falownik.
3) Czy mogę zasilać pompę głębinową agregatem?
Tak, ale często potrzeba agregatu 15–30 kVA.
4) Co jest lepsze: większy agregat czy softstart?
Softstart zwykle tańszy niż kupno znacznie większego agregatu.